Ceza hukuku-Kasten öldürme suçu


  Makaleler |   3.01.2019 01:21:01|   Av. Onur ŞENELLİ


Kasten öldürme sucu, bir kimse tarafından bilerek ve isteyerek başka birinin yasama hakkının elinden alınmasıdır. Bu suç ile korunmak istenen hukuksal yarar yaşama hakkıdır suçun maddi konusu ancak yaşayan bir insan olabilir. Bu suçun basit hali 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda tanımlanmış, TCK Madde 81’de;

“Kasten öldürme

Madde 81- (1) Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.” Şeklinde düzenlemeye gidilmiştir, ilgili maddenin devamında ise suçun nitelikli halleri tanımlanmıştır.”

Herkes bu suçun faili olabilir, kasten öldürme suçu serbest hareketli bir suç olup ölüm neticesine yönelik her türlü fiille gerçekleştirilebilir.  Öldürme çoğu zaman bir alet kullanarak icrai bir davranışla gerçekleştirildiği gibi bazen de bir şey yapmamak suretiyle ihmali olarak da gerçekleştirilebilir.  Ancak kişinin yükümlü olduğu belli bir icrai davranışı gerçekleştirmemesi dolayısıyla meydana gelen ölüm neticesinden sorumlu tutulabilmesi için, bu neticenin oluşumuna sebebiyet veren yükümlülük ihmalinin icrai davranışa eşdeğer olması gerekir. Eşdeğerlilik şartının sağlanmasında en önce failin kastının ölüm neticesini kapsaması gerekir. Kast koşulu gerçekleşmezse taksirle öldürme suçu gündeme gelecektir. Eşdeğerlik koşullarından ikincisi ise, failin hukuki veya sözleşmesel olarak mağdurun ölüm neticesini önlemeye yönelik bir yükümlülüğünün bulunması gerekir.

Bu suçun mağduru hareketin gerçekleştiği sırada yaşıyor olmak koşulu ile herkes bu suçun mağduru olabilir. TMK bakımından kişiliğin başlangıcı için “Tam doğum” şartı aranmasına gerek yoktur ancak TCK ‘da kasten öldürme suçunun işlenebilmesi için “Tam doğum” şartı aranmıştır yani anne karnında ki bebeğe karşı işlenen bir fiilde kasten öldürme suçu oluşmayacaktır, TCK m. 99vd. düzenlenen çocuk düşürme suçları gündeme gelecektir.

Kasten öldürme suçunda genel kast yeterlidir. Somut olayda mahkeme kastın olup olmadığını ve bunun ölüm neticesine yönelik olduğunu tespit edecektir. Kasten öldürme suçunda söz konusu kast doğrudan kast olabileceği gibi, olası kast da olabilir, olası kast durumunda ceza indirilir.

Kasten öldürme, kanunun verdiği yetkiyi dayanarak gerçekleşmiş ise, hukuka aykırı değildir. PVSK m.16, Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu, Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu ve Asayişe Müessir Fiillerin önlenmesi Kanunu’nda silah kullanma yetkisi gösterilmiştir. PVSK Ek m.6/2’ye göre zor kullanma, direnme ve saldırının mahiyet ve derecesine göre kademeli olarak artan oranda bedeni güç, maddi güç ve yasal koşulları gerçekleştiğinde her türlü silah kullanma yetkisini içerir.

Zorunluluk hali ve Meşru savunma da(Tck m.25) bu suçta hukuka aykırılığı ortadan kaldıran bir nedendir. Ama burada da “orantılılık ilkesi” uyarınca bir yorum yapılmalıdır.

Yargıtay her iki tarafında meşru müdafaa iddiasının olduğu zaman ve ilk saldırıya geçenin kim olduğu belli değil ise böyle durumlarda meşru müdafaa kurallarını uygulamamakta, her iki tarafa da haksız tahrik hükümlerinden yararlandırmaktadır.

TCK m.27/2 “meşru savunmada sınırın aşılması mazur görebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmiş ise faile ceza verilmeyeceğini” hükmetmiştir yani bu durumlar sağlanması durumunda da kusurluluk ortadan kalkabilir.

Kasten öldürme suçunun nitelikleri haller TCK madde 82 de sıralanmıştır;

Madde 82- (1) Kasten öldürme suçunun;

a) Tasarlayarak,

b) Canavarca hisle veya eziyet çektirerek,

c) Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle,

d) Üstsoy veya altsoydan birine ya da eş veya kardeşe karşı,

e) Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

f) Gebe olduğu bilinen kadına karşı,

g) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,

h) Bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla,(1)

i) (Ek:29/6/2005 - 5377/9 md.)Bir suçu işleyememekten dolayı duyduğu infialle,

j) Kan gütme saikiyle,(2)

k) Töre saikiyle,(2)

İşlenmesi halinde, kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.

Bu maddedeki nitelikli haller seçimlik olduğu için, somut olayda birden fazla nitelikli hal karşımıza çıkabilir, hukukumuzda bu durumda sanığa bir tane ağırlaştırılmış müebbet cezası verilir ancak somut olayda birden fazla nitelikli hal var ise bu durum mahkeme kararında ayrıntıları ile yazılarak hüküm kurulur.

Haklarında kasten öldürme suçundan dolayı iddianame düzenlenmiş kişiler mutlaka ceza alanında uzman bir avukat görüşmelilerdir.

Geri